1915-1918 yıllarında Anadolu’da yaşanan kıyımın tanıklarından olan tarihçi Ahmet Refik, halen güncelliğini koruyan Ermeni sorunu üstüne, “hakikati bütün fecialarıyla gösterecek bir vesika” bıraktığının bilincinde ve “insaniyetten başka hiçbir şey nazar-ı dikkate alınmayarak”1919 yılında bu kitabını kaleme almıştır. İttihat ve Terakki iktidarı, Ermeni çeteleri ve kan ve ateş içinde kalan insanların dramı, konu üstüne yapılan sayısız yapımda ileri sürülen nedenler, verilen rakamlarla değil, Ahmet Refik’in bilinen heyecanlı anlatımı ve “seven bir kalp, duyan bir ruh”un ızdırabıyla canlı bir belge olarak bugüne geliyor… “Bu feci devirde Türklerden ve Ermenilerden elim bir surette hayatlarına nihayet verenler için ruhum mütesaviyen muzdariptir…”Ahmet Refik