Osmanlı Toplumunda Tasavvuf 19. Yüzyıl

Elinizdeki kitap Osmanlı’nın büyük bir değişim geçirdiği 19. yüzyılda sûfilerin Anadolu topraklarındaki yaşamlanını, devlet adamları ve ilmiye çevreleriyle olan ilişkilerini incelemektedir. Bugüne kadar lokal olarak yapılan çalışmalarda çeşitli tarikat kollanna ait bilgiler yayımlanmıştır. Ancak Anadolu genelinde, hangi bölgelerde daha çok hangi tarikatların yaygınlaştığı, tarikatlann kaç adet tekke kurduğu, bu tekkelerin sosyal veya kültürel etkinliklerinin ölçüsü hep merak edilegelmiştir. Yine Vak’a-i Hayriye, yeni orduların kuruluşu, Tanzimat veya Islahat Fermani gibi büyük sosyal etkileri olan modernleşme döneri olaylarına mutasavvıfların bakışı araştırma konusu olmuş. 1826’da yasaklanan Bektaşiliğin yasaklanma gerekçeleri de çokça sorgulanmıştır. Ancak genel olarak on iki tarikata ait, Rumeli topraklarında dört yüz, Istanbul ve Anadolu’da altı yüz elli civarında tekke ile bin sekiz yüz civarında şeyhin hayatı, eserleri, etkileri söz konusu edildiğinde daha çok araştırmaya ihtiyaç olduğu da gerçektir. Kaynak eser niteliğindeki bu çalışmada tekke kurumu, ön yargıdan uzak olarak akademik seviyede ele alınmakta, birçok mutasavvifin hayatı ve eserleri tanıtılmaya çalışılmakta, devlet erki ve erkânıyla ilişkilerine değinilmektedir.